Waarom Onderwijsinnovatie van essentieel belang is

0

Onderwijsinnovatie is een vorm van innovatie die constant in beweging is. Innovatie in het onderwijs is zelfs noodzakelijk om hoog opgeleide mensen te kunnen blijven leveren. De maatschappij verandert en onderwijsinstellingen moeten innoveren om aan te sluiten bij de hedendaagse maatschappij. Daarnaast is het van essentieel belang om als land hoog op de lijst van meest innovatieve landen te staan. Alleen wat is onderwijsinnovatie, welke soorten innovaties in onderwijs kan je onderscheiden en wat is een aanpak die onderwijsinnovatie stimuleert?

Wat is onderwijsinnovatie?

Onderwijsinnovatie is een doelgerichte verbetering binnen het onderwijs. Innoveren in het onderwijs draait namelijk altijd om het verbeteren van de kwaliteit (of kosten) van het onderwijs. Dit gebeurt op alle niveau’s van het onderwijs en is dus zeer breed. Innovaties op basisscholen zijn namelijk anders van aard dan die op het Voorgezet onderwijs en Universiteiten. Kwaliteit is een diffuus begrip, maar kan in deze context opgevat worden als effectiviteit, gelijkheid, efficiëntie, effectiviteit, productiviteit en aanpasbaarheid.

Verschillende soorten onderwijsinnovatie

Onderwijsinnovatie brengt vernieuwing met zich mee. Daarmee toont een onderwijsinstituut haar vooruitstrevendheid en geeft indirect aan dat men mee wil met de laatste ontwikkelingen. Vernieuwingen binnen bestaande processen zijn altijd lastig en is een van de grootste redenen waarom innovaties mislukken.

We kunnen de innovatie binnen het onderwijs grofweg opdelen in twee soorten:

  • Innovatie om onderwijsprocessen te vereenvoudigen
  • Leerlingen nieuwe leertechnieken aanleren

Daarnaast zou is het mogelijk deze soorten onderwijsinnovaties in te delen naar grootte van de klas, school, land of zelfs een gehele continent. Met name het eerste type onderwijsinnovatie heeft betrekking op de processen binnen scholen en heeft dus ook veel raakvlakken met procesinnovatie. 

Innovatie om onderwijsprocessen te vereenvoudigen

Er zijn innovaties om plannen te ontwikkelen, waarmee onderwijsprocessen zeer sterk mee worden vereenvoudigd. Vaak komt hier IT bij om de hoek kijken en draait het om gemak en automatisatie. Denk hierbij aan de implementatie van het Whiteboard of de tabletscholen. Maar ook automatisering van de cijferadministratie voor leerlingen waar ouders real-time mee kunnen kijken. Een ander onderwijsproces wat enorm vereenvoudigd is, is het proces van wetenschappelijke artikelen zoeken. Tegenwoordig kunnen studenten met een muisklik alle belangrijke wetenschappelijke bronnen tot zich nemen.

Leerlingen nieuwe leertechnieken aanleren

Ook kan innovatie in het onderwijs gaan over het toepassen van nieuwe leertechnieken voor leerlingen. Goede voorbeelden van nieuwe leertechnieken in het onderwijs zijn de tablets in de klassen en de input van leerlingen op de stof. Vaak heeft het kind niet meer door dat het aan het leren is omdat het leerproces omgevormd is tot een spel. Daarnaast zie je bij studenten ook de gemakken van software terug.

Hoe onderwijsinnovatie het beste tot stand komt

Innovatie moet aangestuurd worden van ‘bovenaf’, maar dient te ontstaan van ‘onderaf’. Dat klinkt tegenstrijdig, maar is van essentieel belang om onderwijsinnovatie succesvol te maken. Om veranderingen aan te brengen van ‘onderaf’ op een school, is het belangrijk de medewerkers en studenten de ruimte te geven om verbeteringen aan te dragen. Stel geen kaders of randvoorwaarden op, maar zorg dat ieder concept en ieder idee de ruimte krijgt om benoemd te worden. Laat de nieuwe plannen en ideeën aansluiten bij de huidige schoolsituatie. Brainstorm over de gewenste uitkomst en stel duidelijke doelen op. Dit dient met name door directies van onderwijsinstellingen gedaan te worden. Op deze manier is succes het grootst aangezien er draagvlak is bij docenten en leerlingen.

Zorg dat er ruimte en draagvlak voor docenten onderling is om tips en ervaringen uit te wisselen en met innovatie aan de slag te gaan. Creëer ook plek voor leerlingen binnen het proces, zodat ook zij een rol kunnen spelen in de ontwikkeling van innovatieve plannen.

Praktische tips en aanpakken voor Onderwijsinnovatie – Verkrijg inzichten door het boek ‘Leren Innoveren in het Onderwijs’